Παρασκευή, 26 Ιουλίου 2019

      "Croire au merveilleux" εκδόσεις Gallimard, στα Ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη με τίτλο "Αν πιστέψεις στο θαύμα". 

     Ο συγγραφέας Christophe- Ono-dit-Biot πέτυχε να μας κάνει να πιστέψουμε στο θαύμα. Ο ήρωας του, ένας σαραντάρης που δεν αντέχει το χαμό της αγαπημένης του, αποφασίζει να πεθάνει για να ξεφύγει από την απόγνωση.  Εκεί που αρχίζει να παίρνει τα χάπια ακούει επίμονα χτυπήματα στην πόρτα.
   Μια νεαρούλα, η Νανά, Ελληνίδα, φοιτήτρια της αρχιτεκτονικής, τον πείθει ότι μένει απέναντι και πως περιμένει τον αδερφό της να της φέρει τα κλειδιά που είχε ξεχάσει ενώ μπαίνει στη βιβλιοθήκη του ψάχνοντας έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Ποια είναι αυτή η κοπέλα;
 Ο μεγάλος πόνος για το πένθος του Cesar θα μετατραπεί σε αναζήτηση του χαμένου χρόνου, θα διασχίσει την παιδική του ηλικία για να βρει τη διέξοδο προς την επιβίωση.

     Μια ιστορία που ξεχειλίζει από αληθινή αγάπη, από τρομερή αγανάκτηση,  καθώς η απώλεια οδηγεί σε πολύ δραματικούς δρόμους που δεν μπορεί κανείς να τους περάσει χωρίς να υποφέρει αβάσταχτα. Κι εκεί που  νομίζει κανείς ότι ο κόσμος τον πνίγει, βρίσκει ως εκ θαύματος το οξυγόνο που τον επαναφέρει στη ζωή.

     Με τις πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις στη Γαλλία, όπου κάποιοι άνθρωποι έχασαν ξαφνικά το ταίρι τους, το παιδί τους, βρέθηκαν στη θέση που περιγράφει ο συγγραφέας εδώ. Να θέλουν να φύγουν, να τελειώνουν με αυτή τη ζωή. Κανείς όμως δεν μπορεί να ξέρει το μέλλον για την ύπαρξη του. Το εσωτερικό ταξίδι ξεκινά έτσι ξαφνικά. Και σε πάει σε μέρη μαγικά μέσω της μνήμης και των μύθων. Κάτι σε αρπάζει και σε μεταφέρει στο μυστήριο των συναισθημάτων, για να ξεπεραστεί ο βαθύς πόνος και η απόφαση της αυτοκτονίας. Από την Ελλάδα ως την Ιαπωνία, μέσω της μυθολογίας και της λογοτεχνίας, ο ήρωας θα ξαναγεννηθεί και θα ανακαλύψει το φως του ουρανού και της θάλασσας.

Κ.Μ

Τετάρτη, 17 Ιουλίου 2019

"Stasi Child"  και   "Stasi Wolf"Δυο άριστα αστυνομικά βιβλία που αξίζει να διαβαστούν. Στα Ελληνικά κυκλοφορούν από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ.





Από τα καλύτερα "βιβλία εγκλημάτων" με ιστορικό φόντο το Ανατολικό Βερολίνο του 1970.
Οι έρευνες για τις δολοφονίες γίνονται από μια γυναίκα κι αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο των θρίλερ του David Young.   Η υπολοχαγός Karin Muller, επικεφαλής του τμήματος ανθρωποκτονιών, καλείται να διερευνήσει δολοφονίες παιδιών και εφήβων, αλλά οι έρευνες θα πάρουν άσχημη τροπή και τα γεγονότα που συνδέονται με τα εγκλήματα περιπλέκουν τα πράγματα.  Κάποιοι στην Στάζι δεν επιθυμούν τη λύση των προβλημάτων και την εξιχνίαση των φόνων, γι αυτό δεν θα επιτρέψουν να ερευνηθούν όλες οι εκδοχές.

Πολιτικές επεμβάσεις, κρατικές συνωμοσίες, κατασκοπίες και υποψίες, ανησυχίες σε παγκόσμιο επίπεδο, κάνουν τα βιβλία αυτά να σε προβληματίσουν για την τύχη της ανθρώπινης ζωής.
Οι ανατροπές είναι βασικό στοιχείο στις εξελίξεις των υποθέσεων. Η αγριότητα στις δολοφονίες και τα σκηνικά των εγκλημάτων σε κάνουν να πιστεύεις ότι πρόκειται για πραγματικές καταστάσεις. Το φινάλε και στα δυο βιβλία σε καθηλώνει, αλλά αυτό που κρατεί αμέτρητο το ενδιαφέρον είναι οι πληροφορίες για τη ζωή από την άλλη μεριά του τείχους και η διαφώτιση γύρω από τα σκοτεινά παιγνίδια του καθεστώτος για άσκηση επιρροής  του κόσμου, πράγμα που προκαλεί κατάπληξη.

Εδώ δεν πρόκειται απλά για μια διελεύκανση φόνων, είναι η ιστορία της Ευρώπης.

Κ.Μ

Τρίτη, 11 Ιουνίου 2019

Από τα βιβλία που διάβασα τελευταία, κάποια με έχουν απογοητεύσει, γι' αυτό και δεν είχα γράψει κάτι εδώ και καιρό. 

Αλλά είναι μερικά που με ενθουσίασαν, τα απόλαυσα και σας τα συνιστώ. 

Ανάμεσα στα καλά βιβλία που επιλέγω να φέρω εδώ είναι:
"Ο αχυρώνας φλέγεται" του Φώκνερ από τις εκδόσεις Κίχλη.

"Η ζωή μου. Ο Άλμπερτ Αϊστάιν αφηγείται" από το μεταίχμιο.

"Μπιλιάρδο στις εννιάμισι" του Χάινριχ Μπελ από τις εκδόσεις ΠΟΛΙΣ.




    Αλλά τα επόμενα τρία βιβλία που συνιστώ ανεπιφύλακτα είναι "Ο μισός ήλιος" ένα βιβλίο για έναν πατέρα, του Άρη Φιορέτου από τον Πατάκη. 
Μια βαθιά και αξιόλογη εξιστόριση για την αναζήτηση ταυτότητας, μια λαμπρή ομολογία του συγγραφέα για τη ζωή του πατέρα του, μέσα από την οποία ξεθάβουμε δικές μας στιγμές, καθώς θα προσπαθούσαμε να περιγράψουμε το δικό μας πατέρα.



"Η τέχνη της καλής ζωής" του Ρολφ Ντομπέλλι, επίσης από τον Πατάκη.
Αν και αποφεύγω πια βιβλία με συμβουλές για την καλή ζωή, αυτές εδώ οι 52 συμβουλές για την ευτυχία, φέρνουν στην επιφάνεια μισοξεχασμένες ιδέες για την τέχνη του να φιλοσοφείς τις προκλήσεις της ζωής και να δεις τα πράγματα αλλιώς.



Το τέλειωσα αργά μέσα στην νύχτα και με συντρόφευε ο τρόμος του σαν να έβλεπα ταινία θρίλερ. Άγριες δολοφονίες σε δάσος, κρεμασμένα στα δέντρα τα θύματα - παραθεριστές σε κάμπινγκ. Ο φόβος σε τυλίγει καθώς το διαβάζεις, αλλά δεν μπορείς να το αφήσεις. 


Δεν κάνω κριτική, απλά αναφέρω λίγα πράγματα για κάποια βιβλία που θα συνιστούσα. 

Καλό καλοκαίρι, καλό διάβασμα!

Κ.Μ

Τετάρτη, 22 Μαΐου 2019

Η λογοτεχνική ανάγνωση προσφέρει μια εξαίσια ευχαρίστηση ενώ ταυτόχρονα σου μαθαίνει τη δύναμη των λέξεων, την ευφυία τους, την εξουσία τους.

Η δαιμονοποίηση του διαφορετικού, του παράξενου και του αλλόκοτου, είναι ένα από τα θέματα του βιβλίου. 
Ο ήρωας, ο Νικολίνο, έχει την ικανότητα να διακρίνει την ομορφιά μέσα σ' αυτό το αλλιώτικο, και να ψάξει βαθύτερα και με πνευματική ελευθερία για να εντοπίσει τη χάρη που κρύβει το μυστηριώδες και το ανεξήγητο.

Ο Νικολίνο είναι ο αφηγητής που μας εξηγεί πώς στον τόπο του, ένα χωριό της Σικελίας όπου οι άνθρωποι ξέχασαν τη σημασία των λέξεων, υπάρχει ένας βιβλιοπώλης πολύ μυστηριώδης ο οποίος αντί να πουλά τα βιβλία του, τα διαβάζει στους άλλους.

 Αποσπάσματα:

"Δεν είναι οι λέξεις που σε κάνουν σπουδαίο, εσύ είσαι αυτός που θα κάνει σπουδαίες τις λέξεις..."

"Η λέξη έχει λειτουργία υπενθυμητική. Επαναφέρει στη μνήμη μας το πώς ήμασταν, γιατί υπάρχουμε και πώς θα καταλήξουμε.... Αν τον υλικό κόσμο τον έπλασε ο Θεός, οι λέξεις είναι αυτό που ξαναέπλασε ο άνθρωπος: αυτό που ονομάζουμε ζωή".

"Στην αρχή τον κοίταζαν με δυσπιστία και προοδευτικά με μιαν ανεπαίσθητη ενόχληση, όπως όταν σου μπαίνει ένα σκουπιδάκι στο μάτι και δεν ξέρεις πώς να το βγάλεις. Ορισμένοι άρχισαν ν' αναρωτιούνται σαν τι να' ταν αυτό που τον είχε φέρει εκεί και γιατί δεν απεύθυνε ποτέ τον λόγο σε κανέναν. μέχρι που στο τέλος, όπως συμβαίνει πάντα στα μικρά μέρη, στήθηκε γύρω του ένα γαϊτανάκι από υποθέσεις και υποψίες".

"Ο βιβλιοπώλης ήταν καθισμένος και διάβαζε. Διάβαζε χωρίς κοινό. Η γλώσσα ήταν ακατάληπτη, ελληνικά σκέφτηκα και μου ράγισε η καρδιά. Μα τι φωνή ήταν αυτή; Προκαλούσε ανατριχίλα. Όμοιά της δεν είχα ξανακούσει".

"'Οπου κι αν στρέφω το βλέμμα θα υπάρχουν μόνο βιβλία, αραδιασμένα, σε στοίβες, πεταμένα, το ένα πάνω στο άλλο, κλειστά, ανοιχτά, στο πλάι ή μπροστά μου, άλλα σκισμένα, άλλα στριμωγμένα σε συρτάρια που χάσκουν, στον νεροχύτη, κάτω απ' τη βρύση που στάζει, κάτω απ' το χαλί, πάνω στα καλοριφέρ, πάνω και κάτω απ' το κρεβάτι, χωμένα το ένα μέσα στ' άλλο ή και μόνα τους, ελεύθερα μέσα στις κούπες του καφέ, στην κουζίνα ακόμη και μες στο ψυγείο".


"Ο βιβλιοπώλης του Σελινούντα" κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κριτική.

Κ.Μ

Παρασκευή, 17 Μαΐου 2019

Το όνειρο της καλής υγείας και της μακροζωΐας, το πείσμα του ανθρώπου να νικήσει το χρόνο, να μείνει νέος και ακμαίος ας είναι 200 χρόνων, θα οδηγήσει τον γιατρό Νόρτον Περίνα να πειραματιστεί σε νέες ιδέες διατροφής, ώστε να επιβραδύνει για κάμποσο το γήρας. Μελετώντας τις συνήθειες μιας περίεργης φυλής σ΄ ένα απόμακρο νησί, θα συνδέσει την εξαιρετική μακροβιότητα των ανθρώπων με την κατανάλωση κρέατος μιας σπάνιας χελώνας. Θα σκοτώσει τη χελώνα και θα μεταφέρει στην Αμερική το θαυματουργό κρέας της. Όλα όμως έχουν το τίμημά τους.

Αφού θα αποδείξει επιστημονικά τα ευρήματά του, κι αφού θα πάρει βραβείο Νόμπελ Ιατρικής, θα κληθεί να πληρώσει το τίμημα. Θα καταδικαστεί με την κατηγορία της σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων έτσι ώστε ο επιστήμονας μπερδεύεται με τον αχρείο άνθρωπο.

Ο φίλος του Περίνα, ο Ρόλαντ Κουμποντέρα, θα επιμένει ότι γράφοντας την ιστορία του ο ίδιος ο γιατρός, από τα παιδικά του χρόνια μέχρι την καταδίκη του,  θα νιώσει ελεύθερος. 



Υπάρχει κάτι αόρατο ανάμεσα στις σελίδες, κάτι που κάνει τον αναγνώστη να νομίζει ότι το βιβλίο "Οι άνθρωποι στα δέντρα" είναι γραμμένο από άντρα συγγραφέα, είναι το ίδιο αίσθημα που δοκιμάσαμε και στο "Λίγη ζωή" της Γιαναγκιχάρα. Και στα δυο βιβλία της συναντάμε την εξαιρετική γραφή που ξεχειλίζει από ρεαλισμό, βία και σκληρές περιγραφές εξαθλίωσης.

Αποσπάσματα:

"Γύρω μας η βλάστηση πύκνωνε και αραίωνε εναλλάξ, έτσι που άλλοτε ήμασταν στο σκοτάδι, σ' ένα τέλειο κουκούλι πράσινου και μαύρου...".

"Απ' όλα τα συναισθήματα που μπορείς να περιγράψεις εκ των υστέρων, ίσως το πιο ανιαρό να είναι η ευτυχία, το πιο δύσκολο όμως είναι το δέος".


"Ηταν εύκολο τότε να πιστέψω ότι η ζωή μου μέχρι εκείνο το σημείο ήταν απλώς μια μεγάλη, κουραστική πρόβα, ένα πράγμα που έπρεπε ανυπόμονα να υπομείνω και να αντέξω: μια προσομοίωση ζωής, και όχι ζωή καθαυτή."

"Να σου πω πώς άρχισα να υιοθετώ άλλα παιδιά - πως άπαξ κι άρχισα να προσέχω, ανακάλυψα ότι ήταν δεκάδες, πλήθος, ορφανά ή σαν ορφανά, τόσο άχρηστοι που ήταν οι γονείς τους, τόσο χαμένοι στο ποτό και στον Θεό -, μόνο αγόρια στην αρχή, επειδή πίστευα ότι θα μπορούσα να τα καταλάβω ευκολότερα, αλλά στη συνέχεια και κορίτσια;"

"Οι υποψίες ποτέ δεν μετατράπηκαν σε ανοιχτές κατηγορίες, τις ένιωθα όμως εκεί,  ακριβώς κάτω από τη γλώσσα σαν τον κύβο της ζάχαρης που διαλύεται".

"Στο Ου'ίβου, το Νόμπελ μου δεν είχε σημασία. εκεί, ήμουν ο λευκός που ερχόταν δυο φορές τον χρόνο και στον οποίο μπορούσαν να πασάρουν κάθε λογής ανεπιθύμητα παιδιά".

Η εξαιρετική μετάφραση είναι της Μαρίας Ξυλούρη.

Κ.Μ

Τετάρτη, 15 Μαΐου 2019

Για την καμπύλη των 10. 000 χιλιομέτρων ως το Σαν Φρανσίσκο, επιλέγω με τα ακουστικά μου στ' αυτιά για την αγαπημένη μουσική, να διαβάζω για δεύτερη φορά, μικρά βιβλία από τους πιο καλούς μου συγγραφείς, ώστε να νιώθω ότι ανακαλύπτω εκ νέου κάποια μυστικά θαμμένα στη μνήμη και να βρίσκω μια παράξενη χαρά για το ωραίο που είχε γίνει κάπως ξεχασμένο. 

 Αποσπάσματα: 

"Φίλοι" του Βαγγέλη Ραπτόπουλου:

"Μέσα στις επόμενες μέρες θα έφτανα στο σημείο να αναρωτηθώ κατά πόσο επρόκειτο για μια γιγαντιαίας κλίμακας συνωμοσία. Δεν πιστεύω στις θεωρίες συνωμοσίας. Όπως λέει και ο Έκο στο Εκκρεμές του Φουκώ, οι οπαδοί τους είναι θρησκευόμενα άτομα που για κάποιο λόγο έπαψαν να πιστεύουν στην ύπαρξη του Θεού. Το θεμελιώδες ερώτημά τους όμως παραμένει ίδιο: ποιος τα κάνει όλα αυτά; Αφού πίσω από τις εξελίξεις δεν κρύβεται ο Θεός, τότε θα πρέπει να είναι οι Εβραίοι ή η Λέσχη Μπίλντενμπεργκ ή οι Εξωγήινοι. Όσο για τον ορισμό του θρησκευόμενου ατόμου, είναι απλός. Εκείνος που συγχέει, που εκλαμβάνει τη μεταφορά ως κυριολεξία. Εκείνος που δεν αντιλαμβάνεται ότι ο Αδάμ και η Εύα είναι μια αλληγορία, αλλά θεωρεί την ιστορία τους αληθινή και τους ίδιους πραγματικά πρόσωπα. Εκείνος που αντί να αντιμετωπίσει το θρύλο ότι η CIA κατευθύνει παρασκηνιακά  τα πάντα και κατ' ουσίαν κυβερνά παγκοσμίως ως μια μυθοποίηση της ισχύος της, τον παίρνει κατά γράμμα ως μια ρεαλιστική άποψη των πραγμάτων".

"Γάτα με πέταλα" της Ευγενίας Φακίνου:

"Όλοι οι πανάρχαιοι φόβοι τον είχαν κατακλύσει. Η κοινωνική κατακραυγή. Το στίγμα στη ζωή της κόρης του και του παιδιού της. Γιατί ποιος νοικοκύρης συγχωριανός, έστω και φτωχός, θα την έπαιρνε πια... Και ποιος ξένος δε θα επληροφορείτο απ' τους καλοθελητές τα συμβάντα. Πάει... Πως θα έμενε αστεφάνωτη ήταν σίγουρο. Ήταν άτυχο κι αυτό του το παιδί. Το πρώτο, το αγόρι του, γεννήθηκε ανάπηρο και σημαδεμένο, και το δεύτερο, το κορίτσι του, το καμάρι του, η ελπίδα του, θα πήγαινε χαμένο.
... Δύσκολα θα βρει κάποιον που θα θελήσει να την πάρει έτσι, ατιμασμένη".


"Το σοκάκι" του Αλέξανδρου Κοτζιά:

"Εσύ και οι έμμονες ιδέες σου, κύριε Ζαλαγκάρα! Μήτε που με βλέπεις μήτε ακούς. Μόνο σεξουαλικώς με υπολογίζεις, και αυτό δε σου το επιτρέπω, με δυσαρεστεί", ανάβρυσε πάλι τραγουδιστά, μαζί κι ένας στεναγμός: "Ίσως τη βραδιά στο Θησείο δε σου τα εξήγησα σωστά... Με συγχωρείς. Τίποτε από τα δικά μου δεν κατάλαβες!"

Τα κορίτσια της ηλικίας της έχουνε τα φλερτ, συγκρίνουν, εκπαιδεύονται, διαλέγουν... Φυλακισμένη τρία χρόνια εσωτερική στις Καλόγριες, το σκέφτεσαι;  Και μετά ο σαδιστής... φυλακισμένη στο μπουντρούμι, στο ελεεινό σοκάκι, ως και το τηλέφωνο ο γύφτος... Πέταξε όμως το πουλί, κύριε Ζαλαγκάρα, έχει μεθύσει, αληθινά είναι μπεκρού, χα, χα!"

Κ.Μ


Σάββατο, 11 Μαΐου 2019

Μια σύντομη, αλλά αξιόλογη παρουσίαση του βιβλίου μου "Η εξαθλίωση" από την Γεωργία Κοτσόβολου.
Την ευχαριστώ θερμά.

Απόσπασμα:

"Κι άλλοι όπως εγώ, έφυγαν άρον άρον αφήνοντας άκλαυτους τους νεκρούς τους, ριγμένους σε πρόχειρους ομαδικούς τάφους με τα σώματα το ένα πάνω στο άλλο.

Εγώ είχα ακόμα έναν λόγο να νιώθω πιο καταδιωγμένη από άλλους που επέζησαν. Κρατούσα ένα έμβρυο μέσα μου που μεγάλωνε από το αίμα μου, αλλά δεν ήταν μόνο αίμα μου, κι αυτό θα έκανε τα πράγματα για μένα πάρα πολύ δύσκολα".

https://homouniversalisgr.blogspot.com/2019/04/blog-post_95.html


Κριτικές:



"Η εξαθλίωση" ζωντανεύει δημιουργικά και κριτικά μια τραγική εποχή καταστροφής που κορυφώθηκε στην Κύπρο το '74 και στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία.

{... } Στη σύνδεση των δυο τραγωδιών πιστεύω ότι ανιχνεύεται το νόημα του έργου. Το διάβασα χωρίς να χάσω το ενδιαφέρον μου ούτε στιγμή.

Η ηρωίδα είναι αριστοτεχνικά δοσμένη, συναρπαστική και εντυπωσιακή, με ψυχολογικό βάθος. Οι εσωτερικοί της μονόλογοι είναι υψηλής λογοτεχνικής αξίας. 

{....} Η ατμόσφαιρα της τραγωδίας δίνει μεγαλείο στην ιστορία από την αρχή. Η εξέλιξη και η κορύφωση του έργου με την αναζήτηση στην Κωνσταντινούπολη σε κρατούν σε εγρήγορση, αυξάνοντας το ενδιαφέρον καθώς η ταύτιση με την ηρωίδα και τη μαρτυρική ζωή της είναι αναπόφευκτη. 

{....} Η τραγική της μοίρα και οι αντοχές της με έχουν αγγίξει. Την κουβαλώ και τη σκέφτομαι συχνά και πολύ, καθώς η καθημερινότητα είναι τελικά αρκετά γεμάτη από τέτοιους "ήρωες" που δεν τους έχουμε δώσει την σημασία που τους αξίζει".

Ευάγγελος Μαυρουδής, Γιατρός, συγγραφέας.



"...Τέλειωσα το βιβλίο σου. Με ρούφηξε!... Με σφρίγος, λαχανιαστό, με ένταση και πάθος! Ταυτίζεσαι θες δεν θες και συμπάσχεις. Έτσι μ' αρέσει να είναι τα μυθιστορήματα. Η γραφή σου βέβαια εξαιρετική, δουλεμένη σα να αγωνίζεται να μην σε πνίξει ο χείμαρρος των αισθημάτων της ιστορίας. Για την υπόθεση και τα γεγονότα τι να πω;... Σε αφήνουν άναυδη. Η ηρωίδα σου ηρωίδα και η τόσο δύσκολη, αντιφατική ψυχολογία της κατάφερε να μπει και να χωρέσει στην αγωνιώδη περιγραφή της. Πολύ καλό μυθιστόρημα, πάρα πολύ ενδιαφέρον. ... Θα πρέπει να πόνεσε βαθιά την καρδιά σου η καταγραφή του. Μπράβο σου!"

Μάρω Βαμβουνάκη, Ψυχολόγος, συγγραφέας.

Τους είμαι ευγνώμων.
Κ.Μ

Τετάρτη, 10 Απριλίου 2019



       Όταν η ιατρική διάγνωση και πρόβλεψη δεν είναι καθόλου ενθαρρυντική για σένα, όταν σου ανακοινώνουν ότι η ζωή σου κοντεύει στο τέλος της, κι όταν εσύ τους διαψεύδεις γιατί το κέφι σου για επιβίωση στοιβάζει τις δεκαετίες και τελικά ο γιατρός σου πεθαίνει πριν από σένα. 

"Στα συγκαλά μου είμαι! Θέλω να ταξιδέψω!"
"Μα θα πεθάνεις! Θα πεθάνεις σύντομα!"
Η τρομαχτική διάγνωση του κυρίου Λίντχολμ γυρόφερε από πάνω τους σαν αρπαχτικό.

      Έχω κι εγώ να διηγηθώ μια παρόμοια ιστορία. Στο Παρίσι όταν έκανα Γλωσσολογία, είχα γνωρίσει έναν οροθετικό νεαρό που ο γιατρός του τού έδινε μερικούς μήνες ζωής. Του είχε πει μάλιστα ότι θα έπρεπε να παραιτηθεί από τη δουλειά του καθώς υπήρχε μεγάλος κίνδυνος για να μεταδώσει τον ιό. (ήταν το 1980). Σ' ένα πάρτυ, όταν ήπιε δυο ποτηράκια μου δήλωσε: "Ξέρεις, εγώ δεν θα πεθάνω από το SIDA" ( έτσι λέγεται το AIDS στα γαλλικά λόγω διαφορετικής θέσης του επιθέτου). "Οι παππούδες μου όλοι πέρασαν τα εκατό, έχω καλό γονίδιο και λατρεύω τη ζωή. Δεν επιτρέπω στον θάνατο να με αγγίξει. Τον σιχαίνομαι". Πραγματικά είναι ακόμα εν ζωή ο άνθρωπος, έχει κάνει οικογένεια και εξακολουθεί να εργάζεται και να απολαμβάνει την καθημερινότητά του. 

     Για να επανέλθουμε στο θέμα του βιβλίου "Πυρετός την αυγή", που πρόκειται για την αληθινή ιστορία των γονιών του συγγραφέα, ο 25χρονος Μίκλος μόλις μαθαίνει ότι του απομένουν λίγοι μήνες ζωής, κι ενώ βρίσκεται σε άθλια κατάσταση, με πνευμονία που του άφησαν οι συνθήκες στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, αποφασίζει να παντρευτεί! Να ψάξει για σύζυγο, να γράψει επιστολές (μιλάμε για το 1945) για να βρει την κατάλληλη που να του ταιριάζει στο χαρακτήρα και στις ιδέες. Επιλέγει κοπέλες που επέζησαν του Ολοκαυτώματος και οι οποίες είναι από την πατρίδα του.

Ξάπλωσε στο κρεβάτι, ακούμπησε τη φωτογραφία της Λίλι στο στήθος του και ορκίστηκε ότι θα έμενε ζωντανός.

     Πρόκειται για μια τρυφερή και συγκινητική ιστορία για το τέλος του πολέμου και για τα όσα άφησε στο πέρασμά του, όταν οι άνθρωποι δεν είχαν ένα μέλλον και δεν έβλεπαν κανέναν δρόμο ανοιχτό για να περπατήσουν και να ονειρευτούν. Το παρελθόν τους είχε εξανεμισθεί και ένα καινούριο μέλλον κλήθηκαν να δημιουργήσουν από μόνοι τους.
       Το βιβλίο είναι ένας ύμνος στη απόφαση για ζωή, στο πείσμα για επανεκκίνηση, στην επιμονή να ξανανιώσεις άνθρωπος. Ένας ύμνος στην ανόθευτη αγάπη που μπορεί να νικήσει ακόμα και τον θάνατο. Ένας ύμνος στην ειρήνη που αναδύεται μέσα από τους σκοτωμούς.

Και στο παιχνιδάδικο, αδελφούλη μου, 
μην του αγοράσεις στρατιωτάκια.
δώσ' του ξύλινα τουβλάκια για να παίζει,
για να μάθει να χτίζει, όχι να σκοτώνει.


      Ο συγγραφέας αγνοούσε την ιστορία των γονιών του μέχρι που η μητέρα του τού έδωσε το πακέτο με τις επιστολές της εποχής εκείνης.  Τότε που οι άνθρωποι ερωτεύονταν μέσα από τα γράμματα που αντάλλασσαν.  

Δυο στοίβες γράμματα δεμένα με μεταξωτές κορδέλες, μια γαλάζια και μια μπορντό.

Ο πατέρας σου με μάγεψε με τα γράμματά του.

    Ο "Πυρετός την αυγή" είναι η ιστορία ενός επιζώντος του πολέμου, αλλά θα μπορούσε να είναι σήμερα η ιστορία ενός επιζώντος κάποιου εφιάλτη, όπως μιας ύπουλης ασθένειας ή ενός τρομακτικού δυστυχήματος. 
     Σύμφωνα με την πρόβλεψη του γιατρού, ο Μίκλος θα πέθαινε το 1946, αλλά έζησε ως το 1998. 

   Το βιβλίο του Πίτερ Γκάρντος μεταφράστηκε σε 14 γλώσσες και γυρίστηκε σε κινηματογραφική ταινία με σκηνοθέτη τον ίδιο τον συγγραφέα. 

Κ.Μ

Παρασκευή, 5 Απριλίου 2019

Mια απολαυστική περιδιάβαση στα βιβλιοπωλεία του κόσμου που μας απλώνουν μια άλλη ευχαρίστηση, αυτή της επιλογής, της επικοινωνίας με τους συγγραφείς, με τους βιβλιοπώλες, με την επαφή του τυπωμένου χαρτιού.


Jorge Carrion
"ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ" 
Ο χάρτης του κόσμου από έναν αναγνώστη

Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος
Εκδόσεις Ποταμός

Το βιβλίο αυτό μου το είχε κάνει δώρο μια καρδιακή φίλη, γνωρίζοντας το πάθος μου για τα βιβλία και από τότε του ρίχνω ματιές κάθε τόσο για να ανακαλύψω κι άλλα βιβλιοπωλεία, κι άλλες ιστορίες, μερικές εκ των οποίων είναι κάπως θλιβερές, καθώς αφορούν βιβλιοπωλεία που έκλεισαν.

Φωτογραφίες βιβλιοπωλείων του 18ου αιώνα, αλλά και άλλων των ημερών μας είναι διάσπαρτες στο βιβλίο για να μας θυμίζουν την ατμόσφαιρα ενός τόπου του πνεύματος όπου το διαδίκτυο έχει εισβάλει αλλάζοντας τη δημοκρατία (ή τη δικτατορία) της επιλογής. Στο Εικονικό Βιβλιοπωλείο σαν ένα τεράστιο πολυκατάστημα, τα βιβλία έχουν την ίδια σπουδαιότητα με τα παπούτσια ή τα παιγνίδια. Οι e-readers πληθαίνουν αλλά και οι μανιώδεις αναζητητές του έντυπου παραμένουν αναρίθμητοι.

Προσωπικά αν και διαβάζω πολλά βιβλία σε ηλεκτρονική μορφή, παραμένω λάτρης των βιβλιοπωλείων, και δη των παλαιοβιβλιοπωλείων, τα οποία αποτελούν για μένα σημαντικό αξιοθέατο μιας πόλης. Έχω επισκεφθεί ατμοσφαιρικά βιβλιοπωλεία - καφέ στην Φλωρεντία, στο Παρίσι, στο Σαν Φρανσίσκο, στην Ίθακα, στη Βοστώνη, στη Νέα Υόρκη, στο Λονδίνο, στη Ζυρίχη, στην Μπολόνια, και σε άλλες πόλεις του εξωτερικού. Στην Αθήνα είναι μερικά που αξίζει να τα επισκέπτεται κανείς όχι μόνο για το περιβάλλον τους, αλλά κυρίως για τους μοναδικούς τους ιδιοκτήτες - βιβλιόφιλους και συγγραφείς, οι οποίοι με τις γνώσεις που κατέχουν και την αγάπη για το διάβασμα είναι πολύτιμοι φάροι για εμάς. 

Η ιστορία του βιβλίου είναι τόσο παλιά όσο και το ανθρώπινο πνεύμα και ο πολιτισμός. Η ανάγκη για διάβασμα είναι μια μαγεία, η ύπαρξη των βιβλιοπωλείων είναι η υπέροχη εικόνα ενός παράδεισου.  

"Κοιτάζοντας πίσω, ύστερα από μισό αιώνα βιβλιοπώλης στο Παρίσι, τα πάντα μού φαίνονται  ως ένα έργο του Σαίξπηρ που δεν τελειώνει ποτέ, όπου οι Ρωμαίοι και οι Ιουλιέττες είναι αιωνίως νέοι ενώ εγώ έχω γίνει ένας ογδοντάχρονος που, όπως ο βασιλιάς Ληρ χάνει αργά αργά τα λογικά του".

K.M

Δευτέρα, 1 Απριλίου 2019

Διάβασα ένα βιβλίο που σίγουρα δεν θα το ξεχάσω ποτέ.  "Σκυλίσια ψυχή" του Κορτώ (Πατάκης).
Σκληρό, με φόντο τη φρίκη των ναζί, με την προσωπική ιστορία της Έστερ, μια ιστορία που συγκλονίζει και εκπλήσσει. 

Αν και πέρασαν μήνες από την ώρα που  έκλεισα την τελευταία σελίδα, μένοντας ενεή με τις τελευταίες παραγράφους, έχω στη σκέψη μου όλα όσα με καθήλωσαν στο βιβλίο του Πέτρου!

Υπάρχει συνεχές ενδιαφέρον κατά την ανάγνωση και  ένταση πολλών συναισθημάτων, πολύ μεγαλύτερη ένταση από οπουδήποτε αλλού, (είκοσι βιβλία του έχω διαβάσει, μόνο στο "βιβλίο της Κατερίνας" βρήκα τέτοια έντονα συναισθήματα να με πλημμυρίζουν.)
Θυμός για το ρατσισμό και την ταπείνωση, οργή για τον εξευτελισμό και την εξαθλίωση, μίσος για τον πόλεμο και τον Χίτλερ, θολούρα για την αδικία και τέλος έκπληξη για την ανθρώπινη υπόσταση.

Το εξώφυλλο σε τραβά και σου θέτει ένα τεράστιο ερωτηματικό:Τι ρόλο θα παίξει στη ζωή του αδύναμου κοριτσιού ένας σκύλος;

Προχωρώντας την ανάγνωση σου έρχεται να κλαις ενώ αναρωτιέσαι πόσα μπορεί να υποφέρει ένας άνθρωπος ώστε να επιβιώσει μέσα στην αθλιότητα και τον χλευασμό; Πώς διαχειρίζεται κανείς την απώλεια των δικών του στον πόλεμο και με ποιο τρόπο καταφέρνει να διασχίσει την κόλαση και να βγει αλώβητος;

Όταν πήρα το βιβλίο στα χέρια μου δεν είχα διαβάσει κριτικές (μόλις είχε κυκλοφορήσει), και τελειώνοντας ήμουν σίγουρη ότι θα γραφόντουσαν πολλά για ένα τέτοιο θέμα που με δεξιότητα λογοτέχνη καταπιάνεται ο συγγραφέας.

"... σ' έκαναν ν' αναρωτιέσαι ποια διαστροφή της μοίρας είχε επιτρέψει στους ανθρώπους αυτούς να ζήσουν ό,τι έζησαν και να πεθάνουν πάνω που το μαρτύριο έπαιρνε τέλος".

Κ.Μ

Τετάρτη, 27 Μαρτίου 2019

Νομίζω ότι "Ο ΦΟΙΝΙΚΑΣ" είναι το καλύτερο βιβλίο του Χωμενίδη. Και για το ενδιαφέρον θέμα του, αλλά και για την τέχνη της γραφής του. Εξαιρετικά μεστό κείμενο, με αναφορές ιστορικές και λογοτεχνικές, με χαρακτήρες ζωντανούς διαμέσου των ανθρωπίνων  παθών, με πρόσωπα υπαρκτά, (η Εύα Πάλμερ γίνεται Ήβη στο βιβλίο),  με παραστατικές περιγραφές και έντονα συναισθήματα, με αγωνίες υπαρξιακές ως προς τη δημιουργία και συγκεκριμένα την ποίηση, (ο Άγγελος Σικελιανός γίνεται Πάρης).  

Ωστόσο παραμένουν κάποια κενά στην ιστορία του ζευγαριού και του γάμου τους, καθώς η μυθοπλασία καλύπτει μεγάλο μέρος της αφήγησης.

Ο φοίνικας, το εμβληματικό πουλί του "σοφού παιδιού" θέτει ερωτηματικά σχετικά με την ποίηση και τους ποιητές.  Σχετικά με την Ελλάδα και την νεότερη ιστορία της. Διαβάζοντάς το σε παρακινεί να ανατρέξεις σε πληροφορίες για τα ιστορικά πρόσωπα που αποκτούν ξανά ζωή στις σελίδες του Χωμενίδη. 

Θα έλεγα ότι ο Φοίνικας "νίκησε" την Νίκη, το βιβλίο που είχα αγαπήσει τρελά, το βιβλίο της  ιστορίας της μάνας του συγγραφέα και της ιστορίας της Ελλάδας.  Εδώ πηγαίνουμε πίσω στο 1860 και συναντούμε προσωπικότητες ιστορικές, φτάνοντας στο 1930 περίπου.

Ένα εξόχως καλογραμμένο και φιλόδοξο μυθιστόρημα, ύμνος στην ποίηση και στους λογοτέχνες της Ελλάδας,  παρά τις πολιτικές ανωμαλίες της χώρας. 

K.M

Τρίτη, 19 Μαρτίου 2019

 Επειδή κάτι δεν πάει καλά με τις ανθρώπινες σχέσεις, επειδή πολλοί δεν καταφέρνουν να διαχειριστούν την κρίση στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, επειδή τα περισσότερα ζευγάρια βιώνουν ένα μπέρδεμα στο μοτίβο της συμβίωσης.

Η ζωή μπορεί να αλλάξει, από πεδίο μάχης να γίνει "ανθόσπαρτος βίος".  Ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά νιώθει πως έχει εξαπατηθεί μπαίνοντας σε μια σχέση ή σε ένα γάμο, γι' αυτό ορμά στην αρένα της σύγκρουσης με οικτρά αποτελέσματα. 

Μήπως οι προσδοκίες που είχαμε για το άτομο που πρωτογνωρίσαμε ήταν υπερβολικά μεγάλες ή απατηλές; Τις πταίει για ένα χωρισμό; Ποιος έχει το δίκαιο και ποιος το άδικο; Ποια είναι τα βαθύτερα αίτια και χάνεται ο έλεγχος; Γιατί ασκείται βία, σωματική και ψυχική μέσα σ' ένα γάμο; 

Οι άνθρωποι όταν σχετίζονται συνήθως κάνουν τα ίδια λάθη ξανά και ξανά.  Το ερώτημα "ποια είναι η λύση;" θα απαντηθεί στο γραφείο ενός ειδικού;

Η ενδοσκόπηση μπορεί να βελτιώσει τα πράγματα, αλλά πόσο εύκολη είναι μια απρόσκοπτη ενδοσκόπηση του εαυτού; 

'Ισως θα ήταν σοφό, μπαίνοντας σ' ένα γάμο καλύτερα να ξέρεις εξαρχής ότι ο άνθρωπος με τον οποίο θα ζήσεις μια ζωή, δεν θα παραμείνει έτσι όπως είναι, θα χαθεί κάτι που σε τραβά κοντά του και θα εμφανιστεί μια κάποια αποξένωση, μικρή ή μεγάλη. Αυτή είναι μια αλήθεια που δεν θα αποφευχθεί, επομένως καλύτερα να την ασπαστεί κανείς εκ των προτέρων, ώστε να είναι προετοιμασμένος να δεχθεί τον καινούριο σύντροφο, για να μην πέσει από τα σύννεφα με την αλλαγή που έτσι κι αλλιώς θα επέλθει, σε όλα τα επίπεδα. 

Το βιβλίο του Πασχάλη Λαμπαρδή "Ξαναγράφω τη ζωή μου απ' την αρχή" παρακινεί σε μια επανεκκίνηση ζωής, ένα ξεκίνημα για καινούριο ταξίδι για την αναζήτηση λύσης στα προβλήματα του καιρού μας. Μέσα από αυτό που εμείς νομίζουμε ως ναυάγιο, μπορεί να οδηγηθούμε σε αυτογνωσία και λύτρωση. Μέσα από μια συντριβή, ένα χωρισμό, είναι πολύ πιθανό να μας δοθεί η ευκαιρία να διασχίσουμε το δρόμο της αλλαγής και της απενεχοποίησης. 

Στο βιβλίο η κεντρική ιστορία έχει για φόντο την σημερινή παγκόσμια πραγματικότητα, με  κέντρο την τρομοκρατία και τα ακραία φαινόμενα που συμβαίνουν στον πλανήτη με αφορμή κοινωνικές και θρησκευτικές ιδεολογικές  δυνάμεις που οδηγούν σε παρανοήσεις. 

Κ.Μ

Σάββατο, 16 Μαρτίου 2019

 

    Kυκλοφορεί εδώ και λίγο καιρό από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ.   
Ευχαριστώ όλους εκεί στον εκδοτικό για την πολύτιμη βοήθειά τους και την αγάπη τους.  

Αρκετές κριτικές έχουν έρθει στο email μου για το μυθιστόρημά μου "Η εξαθλίωση" και νιώθω ευγνώμων γι' αυτό.  Για όσους από εσάς θα θέλατε να επικοινωνήσετε μαζί μου, για οποιοδήποτε λόγο, θα βρείτε το μέηλ μου  εδώ στο blog πατώντας στο "επικοινωνία".

katerina1957@gmail.com

Μια άγνωστη μου αναγνώστρια έγραψε για την "Εξαθλίωση":

"Ένα βιβλίο εξαιρετικό, βαθιά συγκλονιστικό που με τη μαγική γραφή της η συγγραφέας καταφέρνει να κάνει τον αναγνώστη να νιώσει τόσα πολλά συναισθήματα.
Ο τρόπος με τον οποίο περιγράφονται οι μορφές εξαθλίωσης από τις οποίες μπορεί να περάσει ένας άνθρωπος είναι τόσο αληθινός που σε γεμίζει απελπισία και θυμό.
Η ηρωίδα αφού έζησε τη φρίκη του πολέμου σε όλο της το μεγαλείο το 1974 στην Κύπρο, φεύγει και πάει στην Αθήνα για ένα καλύτερο αύριο. Εκεί θα ζήσει την εξαθλίωση ξανά σε βαθμό που δεν το χωράει ανθρώπινος νους. Ακόμη και στο γάμο της  θα ποδοπατηθεί και θα υπομείνει όλους τους εξευτελισμούς, καθώς η ίδια πιστεύει ότι όλα αυτά της αξίζουν, επειδή κάποτε αμάρτησε. Δεν έμαθε ποτέ πόσο σημαντικό είναι να πεις το πρώτο ΟΧΙ σε ανθρώπους που συνήθισαν να σε απομυζούν. 

Στα χρόνια  της οικονονικής κρίσης στην Ελλάδα θα δούμε ξανά σε πόση εξαθλίωση θα πέσουν άνθρωποι που πριν ήταν νοικοκυραίοι. Θα περάσει πολλά η ηρωίδα, θα βρει όμως την ευτυχία που δικαιούται σε αυτή τη ζωή; Γιατί κρύβει και ένα μυστικό που μόνο αυτή ξέρει. Αυτό το μυστικό τής κατατρώει τα σωθικά και θεωρεί ότι είναι εξαιτίας αυτού που πληρώνει τώρα και ότι όλα όσα της συμβαίνουν είναι το τίμημα του παλιού σφάλματος.

Το βιβλίο, μέσω της ηρωίδας, αναφέρεται σε όλες τις γυναίκες του κόσμου που έχουν ζήσει την εξαθλίωση με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Την εξαθλίωση που πηγάζει από την οικονομική κρίση, την εξαθλίωση μέσα από ένα γάμο και την εξαθλίωση εξαιτίας της φρίκης ενός πολέμου.

'Ενα βιβλίο που θα σας συγκλονίσει με την μαγική πένα της συγγραφέως. Πραγματική λογοτέχνης! Συγχαρητήρια!"

Ayuba Constantinou

Την ευχαριστώ!

Κ.Μ

Τρίτη, 12 Μαρτίου 2019


Κάθε που πεθαίνει ένας συγγραφέας, είναι προφανές ότι οι αναγνώστες του πέρα από τη θλίψη νιώθουν κι ένα κενό, ένα παράξενο συναίσθημα για εκείνα που θα μπορούσε ακόμα να γράψει.

Έτσι ένιωσα για τους συγκεκριμένους συγγραφείς με την είδηση του θανάτου τους. 
Σίγουρα θα έγραφαν ακόμα σπουδαία βιβλία τα οποία θα είχαμε την απροσμέτρητη ευχαρίστηση να απολαύσουμε.

Τον Νίκο Γούλια τον διάβασα πριν μερικά χρόνια και εντυπωσιάστηκα με τη γραφή του. Η τριλογία του Στα χρόνια της ομίχλης αποτελεί μια βαθιά έρευνα που καταφέρνει να ανασύρει μέσα από ένα ομιχλώδες τοπίο άλλων εποχών ιστορίες για την ανθρώπινη μοίρα και να πλάσει μύθους γύρω από τη σαρωτική δύναμη του έρωτα. 


Η Ρόζαμουντ Πίλτσερ που πέθανε πρόσφατα, άφησε ένα αξιόλογο έργο που είχε κάνει το αναγνωστικό κοινό να την λατρέψει. Λάτρεψα κι εγώ όλα της τα βιβλία, αλλά τα Λουλούδια στη βροχή είναι το αγαπημένο μου. Γι' αυτό το ξαναδιάβασα μόλις είχα ακούσει την είδηση του θανάτου της. Σαν να την αποχαιρετούσα. Με τα ρομαντικά διηγήματά της ήταν σαν να την άκουγα να μου μιλά για τις αναμνήσεις της. 


Τον Άμο Οζ είχα την τύχη να τον συναντήσω τυχαία σ' ένα αεροδρόμιο και να του πω ότι τον είχα διαβάσει. Ήταν μια δυνατή στιγμή ενθουσιασμού που πάντα θα θυμάμαι. Μόλις έμαθα ότι δεν ζει πια, άρπαξα από τη βιβλιοθήκη τον Ιούδα και τον ξεκοκάλισα ξανά. Κι είχα την αίσθηση ότι το χαμογελαστό  βλέμμα του Οζ ήταν εδώ. Και διερωτήθηκα ξανά γιατί κανείς δεν θέλει να δώσει αυτό το όνομα στο παιδί του. Γιατί;

Κ.Μ

Σάββατο, 2 Μαρτίου 2019



"Η λέξη φόνισσα είναι βαριά ρετσινιά για να την κουβαλάς... Καμιά φορά μες την νύχτα την ψιθυρίζω ξανά και πάλι μοναχή μου:  Φόνισσα,  φόνισσα.  Θροΐζει σαν  ταφταδένια φούστα στο πάτωμα".

Η  ΑΛΛΗ  ΓΚΡΕΪΣ   (Μάργκαρετ Άτγουντ) 

 Εκδόσεις Ψυχογιός     Μετάφραση:  Αύγουστος Κορτώ


       Βασισμένο στην αληθινή ιστορία  της Ιρλανδής Γκρέης Μαρκς. (1843 Καναδάς)


Η Γκρέης κατηγορήθηκε για συνεργία σε διπλή ανθρωποκτονία και καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά η ποινή της μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη.  Θα οδηγηθεί σε άσυλο για ψυχασθενείς και θα περάσει τριάντα χρόνια φυλακισμένη στο κελί της φυλακής προτού ελευθερωθεί.  
Το μεγάλο ερώτημα που θέτει η συγγραφέας είναι "το έκανε;" ή "δεν το έκανε;"


"Το αν κρίθηκα δίκαια ή άδικα δεν έχει σημασία. Ο κόσμος θέλει έναν ένοχο. Όταν διαπράττεται ένα έγκλημα θέλουν να ξέρουν ποιος το έκανε. Δεν τους αρέσει να μην ξέρουν".

"Το κοινό πάντα προτιμά ένα φιλήδονο μελόδραμα από μια απογυμνωμένη ιστορία απλής ληστείας"

Η γνώμη του κοινού σε τέτοιες περιπτώσεις  είναι ένας παράγων σημαντικός που μπορεί να διαμονοποιήσει ένα αθώο θύμα, ειδικά αν είναι γένους θηλυκού και το ανθρώπινο μυαλό μπορεί να διαστρεβλώσει ακόμα και τα ολοφάνερα στοιχεία. Ανάλογα με το πώς λέγεται μια ιστορία, ο τρόπος που παρουσιάζεται στο κοινό, μπορεί να επηρεάσει την κοινωνία, όπως ακριβώς συμβαίνει και σήμερα με τα μέσα ενημέρωσης.

Η νεαρή Ιρλανδή μετανάστρια που δούλευε ως υπηρέτρια στον Καναδά, κατηγορείται ότι μαζί με τον επιστάτη της φάρμας σκότωσαν  το αφεντικό τους και την οικονόμο του σπιτιού.
Ο επιστάτης εκτελείται και η Γκρέης θα γευτεί τη σκληρή αντιμετώπιση του ψυχιατρείου και της φυλακής. Υπάρχει όμως ένας γιατρός που θα ασχοληθεί σοβαρά μαζί της, ερευνώντας την υπόθεση και την ψυχή της Γκρέης. Τη βάζει να του διηγηθεί τη ζωή της από τότε που θυμάται τον εαυτό της στα χρόνια της υπομονής και της ανέχειας, όταν οι γονείς της είχαν παγιδευτεί μέσα σ' ένα κυκεώνα επιβίωσης. 

"Τη μητέρα μου τη θυμάμαι πάντα σε ενδιαφέρουσα, και ο πατέρας να έχει μπουχτίσει με τα γεννητούρια, να μπεκρουλιάζει, να αγριεύει και να βρίζει... Κι εγώ έβαζα τα κλάματα γιατί νόμιζα ότι θα τη σκοτώσει".

 Ύστερα του λέει για την μετανάστευση στον Καναδά, αφού "ο πεινασμένος δεν διαλέγει τι θα φάει και δεν είχαν κι άλλη πόρτα ανοιχτή".  Οχτώ εβδομάδες ταξίδι με το καράβι για να διασχίσουν τον Ατλαντικό. Ένα τραγικό ταξίδι.

"Υπάρχουν ορισμένα πράγματα που πρέπει να τα ξεχνούν οι πάντες και να μην μιλά ποτέ ξανά κανείς για δαύτα".

Ένα καθηλωτικό μυθιστόρημα που απεικονίζει μια ολόκληρη εποχή με τα ήθη της κοινωνίας του 19ου αιώνα με κυρίαρχο άξονα την αδυσώπητη πατριαρχία.


Κ.Μ

Κυριακή, 24 Φεβρουαρίου 2019

     Το βιβλίο είναι μοιρασμένο σε δυο μέρη τα οποία εμφανίζονται εναλλάξ, σε φλασμπάκ, το ένα στο 1908 στη Βιέννη, τότε που η Δέλτα ζούσε το μεγάλο της πάθος για τον Δραγούμη και το άλλο στο 1941 στην Αθήνα, τότε που η ίδια γυναίκα χάνει πια τη θέληση για ζωή.

     Δεν το είχα διαβάσει ακόμα, αν και βραβευμένο, να που ήρθε η ώρα του, να μεταμορφωθεί από το παραμύθι στην ιστορία χωρίς όνομα. 

    Και τελειώνοντάς το σκέφτηκα πως ίσως τελικά χωρίς αυτό το κρυφό αίσθημα της Πηνελόπης Δέλτα,  εμείς να μην είχαμε ανακαλύψει ποτέ στην εφηβεία μας τα μυστικά του βάλτου, να μην είχαμε ακούσει για τον Τρελαντώνη, να μην είχαμε γνωρίσει τον Μάγκα, να μην είχαμε διαβάσει για τον καιρό του Βουλγαροκτόνου και να μην είχαμε γευτεί το παραμύθι χωρίς όνομα.

     Ο Στέφανος Δάνδολος στάθηκε με σεβασμό στη μνήμη των ανθρώπων που έζησαν την ιστορία, που επηρεάστηκαν από το δράμα της Δέλτα και κατέγραψε την ψυχολογία μιας ερωτευμένης γυναίκας που βρέθηκε στην άκρη του γκρεμού, ένα βήμα για να εγκαταλείψει τον σύζυγο και τις τρεις κόρες της και να ακολουθήσει τον Ίωνα Δραγούμη, να ζήσουν τον φλογερό έρωτά τους. 


Αποσπάσματα από το βιβλίο:

"Μόλις ξεστόμισε τη λέξη "διαζύγιο" στον άντρα της, εκείνος στάθηκε αμείλικτος: Τα παιδιά να τα ξεγράψεις. Δε θα τα πάρεις ποτέ αν φύγεις από αυτό το σπίτι".

"Τι απάνθρωπος εγωισμός, σκέφτεται, εγώ μια μάνα να έχω επιτρέψει τέτοιο δίλημμα στον εαυτό μου".

"Αποτύχαμε οικτρά και το τίμημα θα το πληρώσουν τα Ελληνόπουλα. Όλα τα αγόρια και τα κορίτσια που ζουν σήμερα. Και όλα εκείνα που θα γεννηθούν τα επόμενα χρόνια".

"Μα είμαι άνθρωπος κι εγώ, συλλογίζεται. Και ίσως μου αξίζει κάτι καλύτερο από μια χαραμισμένη ζωή".

"Πάλεψα με τον εαυτό μου μέχρι τελικής πτώσεως για να καταφέρω να μείνω κοντά στον πατέρα σας. Δεσμοί τόσων χρόνων δεν διαλύονται με μια κλοτσιά και τις υποχρεώσεις μου τις αισθανόμουν βαριές". 

"Φαντάζομαι πως μόνο η τέλεια αρμονία μεταξύ δυο καρδιών μπορεί να ζεστάνει τα σεντόνια ενός κρεβατιού. Ειδάλλως πλαγιάζεις σαν να είσαι ακρωτηριασμένος.  Έτσι πλαγιάζω δίπλα στον άντρα μου όλα αυτά τα χρόνια".

"Μέσα της δεν έπαψε ποτέ να ζει κάπου αλλού".

"Πρέπει να βρει ένα καταφύγιο όπου να ανασαίνει πραγματικά, αλλιώς θα αποτρελαθεί. Πρέπει να επινοήσει έναν κόσμο παράπλευρο όπου θα μιλάει στον αγαπημένο της χωρίς κανείς να το ξέρει. Ναι. Ίσως αυτή η κρυψώνα να είναι οι σελίδες που θα αρχίσει να γράφει".

"Και ξαναδοκίμασα τον θάνατο, και η δηλητηριασμένη γοητεία του με κρατά κι έχω την τρελή επιθυμία να πάω προς τον πειρασμό του αιώνιου ύπνου. Είναι τόσο ωραίο να ξεχνάς..."

Κ.Μ

Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2019

  "Συμβαίνει κάτι;"
 " Τίποτε, απλά τον γυρεύουμε για να τον σκοτώσουμε".

     Τότε που ο σύζυγος ο οποίος δεν έβρισκε παρθένα τη γυναίκα του, την επέστρεφε στους γονείς της ντροπιασμένη. Σαν την Άνγχελα, που το ίδιο βράδυ του γάμου της, αποδιώχνεται βίαια για το πατρικό της. 

       Το  κοινωνικό μυθιστόρημα του Μάρκες, με τον τίτλο
ΧΡΟΝΙΚΟ ΕΝΟΣ ΠΡΟΑΓΓΕΛΘΕΝΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ, διαβασμένο από παλιά, σε μετάφραση του Σάμη Ταμπώχ, μετά σε μετάφραση της Κλαίτης Σωτηριάδου, κυκλοφορεί τώρα σε μετάφραση της Μαρίας Παλαιολόγου από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
     Πρόκειται στ' αλήθεια για μια προαγγελία θανάτου, μιας δολοφονίας, αφού οι δυο άντρες ακονίζοντας τα μαχαίρια τους δημόσια, είχαν αναγγείλει τις προθέσεις τους σε πάνω από δώδεκα άτομα. Για τη φρικτή υποχρέωση που τους έλαχε...

 "Το κίνητρο ήταν γνωστό ως τις τελευταίες λεπτομέρειες, το διατυμπάνιζαν ότι θα ξεκοιλιάσουν τον Σαντιάγο Νασάρ".

     Ο Πάμπλο και ο Πέτρο Βικάριο, οι δίδυμοι αδερφοί της Άνγχελα μετά από εκείνο το "πες μας ποιος ήταν" και μετά από εκείνο το "ο Σαντιάγο Νασάρ", έπρεπε να εκτελέσουν το φόνο.
Όφειλαν  να εκδικηθούν για τη χαμένη τιμή της αδερφής τους. Να ξεπληρώσουν το αδερφικό τους καθήκον. "Η απλοϊκότητα τους δεν μπορούσε να δεχτεί την κοροϊδία".

     Από την πρώτη πρόταση του βιβλίου, μαθαίνουμε το τέλος της ιστορίας, δηλαδή την ψυχρή δολοφονία του Σαντιάγο Νασάρ, ωστόσο η τέχνη του Μάρκες σε κάνει να αγωνιάς πάντα σαν να μην γνωρίζεις τίποτα σχετικά με το θανατικό. 

"Ποιος ηλίθιος θα το πίστευε ότι οι δίδυμοι θα μπορούσαν να σκοτώσουν κάποιον και μάλιστα με ένα μαχαίρι για γουρούνια".

     Ανελέητη αυτοψία, διαταγή του δημάρχου, σύγχυση εκείνης της παράλογης Δευτέρας, 
το πτώμα είχε εκτεθεί σε δημόσια θέα, τα σκυλιά ερεθισμένα από τη μυρωδιά του θανάτου, 
η μητέρα του σκέπασε το πρόσωπό του μ' ένα μαντίλι.


"Όσο κι αν τρίφτηκα με σαπούνι δεν μπόρεσα να βγάλω τη μυρωδιά του από πάνω μου".

"Οι φίλες της την συμβούλευσαν να κάνει την παρθένα, να λεκιάσει το σεντόνι..."

"Όλοι εκείνοι που μπορούσαν να κάνουν κάτι για να αποτρέψουν το έγκλημα, αλλά δεν το έκαναν, παρηγορήθηκαν με την πρόφαση πως οι υποθέσεις τιμής είναι στεγανές για τους πολλούς και πως μόνο οι πρωταγωνιστές του δράματος μπορούν να πάρουν μέρος".

"΄Οταν ο Σαντιάγο Νασάρ έμαθε ότι θα τον σκότωναν,  η αντίδρασή του δεν ήταν ο πανικός του ενόχου, αλλά η σύγχυση του αθώου".

Κ.Μ  

Κυριακή, 17 Φεβρουαρίου 2019

Xιόνης και πάλι! 
Αυτοφυές, έτσι θα το χαρακτήριζα. Βγήκε μέσα από την ψυχή του ποιητή, ένα βιβλίο που είδε το φως του ήλιου όταν ο ίδιος ο συγγραφέας του δεν έβλεπε πια το φως του ήλιου.

Θέμα του τα χρόνια που φεύγουν και η μοναξιά που έρχεται. Γλώσσα ποιητική, αλλά ανεπιτήδευτη, ρέει ανάμεσα στο χιούμορ και στην ιλαρότητα, στην πραγματικότητα και στον παραλογισμό.
Ήρωας η ίδια η ζωή, ο άνθρωπος, η ανθρώπινη φύση, η αντιπαράθεση με τον θάνατο, η συνειδητοποίηση του τέλους,  το φθαρτό σώμα, "η ασάφεια μεταξύ τρέλας και λογικής".

Όταν φτάνει ο καιρός να βάλεις το κεφάλι σου στον τορβά του παρελθόντος, να σκύψεις πάνω στην απόλυτη μοναξιά και πίκρα, να δεις την αντανάκλαση του φόβου και τη σκιά του θανάτου,  της ανοικτιρμόνως επικείμενης ύστατης χρονικής διορίας για τη ζωή,  όταν θα θελήσεις πια να ξεκαθαρίσεις τους λογαριασμούς μαζί της, και να κάνεις τη διαθήκη σου, όταν όλα θα μείνουν εδώ ενώ εσύ θα έχεις φύγει, τότε μήπως να πάρεις την παλιά σου γραφομηχανή και να γράψεις;.. Βιώματα, αναμνήσεις, ιστορίες, για τη γάτα σου, για το τραπέζι σου, για οτιδήποτε, κάτι που θα μείνει πέραν του τάφου. 

Ως λάτρης των διηγημάτων, απόλαυσα κάθε λέξη. Συγχαρητήρια στην εκδότρια Γιώτα Κριτσέλη για την τόσο προσεγμένη έκδοση και την χρήσιμη ανάλυση. Θα τολμούσα να πω ότι εντυπωσιάζουν σχεδόν εξίσου με τις αλλόκοτες ιστορίες του Αργύρη Χιόνη.


K.M

Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2019

Ο χρόνος είναι ένα δώρο!
Η δεύτερη ευκαιρία είναι ένα μεγάλο δώρο!

H μοίρα έχει αυστηρούς κανόνες όταν πρόκειται ν' αγγίξει το παρελθόν.

  L' Horloger (ελληνικά ο Ωρολογοποιός) είναι ένα βιβλίο που ξεχειλίζει από ρομαντισμό, είναι μια συγκινητική ιστορία αγάπης, είναι μια νουβέλα παρμένη από τη σκανδιναβική μυθολογία και τέλος είναι ένα ερώτημα που θα θέσουμε στον εαυτό μας: Τι θα αλλάζαμε αν γινόταν να ξαναρχίζαμε; 

Αν κερδίζαμε μια ώρα μέσα από τον χρόνο του παρελθόντος, θα μπορούσαμε να διορθώσουμε κάτι για το οποίο μετανιώσαμε πολύ; Κι αν είχαμε τη δυνατότητα να ξαναρχίσουμε από την αρχή;

Ο  Josue  σκοτώθηκε στο Aφγανιστάν στις 15:57  ώρα Γαλλίας και το ρολόι της αγαπημένης του σταματά να λειτουργεί εκείνη ακριβώς την ώρα. 
Ο ωρολογοποιός αναλαμβάνει να επιδιορθώσει το ρολόι, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει πτυχές για τον χαρακτήρα του αγοραστή του, αφού ο  Josue είχε αγοράσει το ρολόι της φίλης του από το συγκεκριμένο κατάστημα έχοντας παραγγείλει ακόμα κάτι, κάτι πολύ σημαδιακό, το οποίο πλήρωνε με δόσεις και κάθε εβδομάδα έγραφε και μια μικρή επιστολή σχετικά με την εξόφληση.  

Σιγά σιγά η ηρωίδα, η  Marae, θα καταλάβει πόσο μεγάλο λάθος είχε κάνει και θα διερωτηθεί αν θα μπορούσε να το διορθώσει ποτέ. 

Απόσπασμα: 

"Είναι νόμος της ανθρώπινης φύσης,  να μην έχει τόση σημασία η δική σας δυστυχία όταν βλέπετε κάποιον πιο δυστυχισμένο από εσάς.... κάνοντας τη σύγκριση λες να εγώ δεν είμαι και τόσο δυστυχής ... "Φάε τον αρακά σου, στην Αφρική πεθαίνουν από πείνα", άρεσε στη μαμά μου να μου λέει. Αλλά όταν πρόκειται για να δώσω φαγητό σε λιγότερο τυχερούς, ο πατέρας μου φωνάζει: "Πες σ' αυτά τα τεμπέλικα αλητόπαιδα να πάνε να βρούνε δουλειά".  Εγώ κρατούσα το στόμα μου κλειστό αν και δεν συμφωνούσα. Η οικογένεια του Josue ήταν αυτό που ο πατέρας μου απεχθανόταν. Ευεργετούμενη από την κοινωνική πρόνοια, με χαμηλά εισοδήματα και το χειρότερο ο Josue είχε γεννηθεί σε μια άλλη χώρα.  Υποθέτω ότι είναι γι' αυτό το λόγο που κρατούσα τη σχέση μας μυστική".

Κ.Μ

Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2019

        Διάβασα το πρώτο βιβλίο του Βαγγέλη Γιαννίση,
 "Το μίσος" και παρότι δεν είμαι φαν της αστυνομικής λογοτεχνίας,  με άφησε με τις καλύτερες εντυπώσεις. Ο Γιαννίσης είναι ένας συγγραφέας που θα μπορούσε να διαβαστεί από αναγνώστες ανά το παγκόσμιο. Δεν ξέρω αν έχει εν τω μεταξύ μεταφραστεί ή όχι, πιστεύω ότι θα ήταν σκόπιμο, αφού η ελληνική λογοτεχνία δεν υστερεί από την ξένη ούτε στο αστυνομικό. Δομημένη πλοκή, αξιόλογη και μυστηριώδης υπόθεση, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, είναι τα στοιχεία που συνεχίστηκαν ομοίως και στο "Κάστρο". 

        Μέσα από τα βιβλία του Γιαννίση, ο επιθεωρητής 'Αντερς Οικονομίδης γίνεται πια οικείο πρόσωπο για την τύχη του οποίου ο αναγνώστης αρχίζει να αγωνιά και να φοβάται. 

        Ο συγγραφέας καταπιάνεται με θέματα καυτά όπως ο ρατσισμός, (στο "Μίσος" βρίσκονται αποκεφαλισμένες γυναίκες που έχουν ένα κοινό όλες: είναι μουσουλμάνες), με την ομοφοβία και την παιδεραστία.



"Ο χορός των νεκρών",  είναι το τρίτο βιβλίο του Βαγγέλη Γιαννίση, και αν και πολύ πιο σύντομο από τα δυο προηγούμενα, αυτό ήταν που με έκανε να έρθω πιο κοντά στο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα και να το αγαπήσω. 
     Εδώ συναντούμε έναν Οικονομίδη που σχεδόν τον συμπονούμε. Το παρελθόν της οικογένειάς του ίσως να μην είναι τόσο καθαρό. Θεωρώ ότι εδώ έχουμε την πιο δυνατή ιστορία και την πιο ολοκληρωμένη και ώριμη γραφή του Γιαννίση. 

       Οι διάλογοι ρεαλιστικοί, οι χαρακτήρες καλοστημένοι και η δομή της υπόθεσης άρτια. Η ιστορία σοκαριστική και αποτρόπαια, με το μεγάλο μυστικό σχετικά με την παιδική σεξουαλική κακοποίηση, μοιάζει με την καταιγίδα που ξεσπά και παρασέρνει τα πάντα κι όπου θύματα και θύτες στροβιλίζονται στον ίδιο χορό του θανάτου. Γιατί όσο βαθιά κι αν είναι θαμμένο το παρελθόν, μπορεί να αναδυθεί και να φανερώσει φρικτά πράγματα. Κι ίσως ο αναγνώστης να αγγίξει την άκρη της άποψης-απορίας αν τα κίνητρα ενός διεστραμμένου μπορούν να ελαφρύνουν το κακό που προκαλεί. 

Κ.Μ

Τρίτη, 29 Ιανουαρίου 2019

"O Δύτης" τελειώνει με ένα θέμα που ενώ το ήξερα, είχα διαβάσει κάπου ότι αυτό γινόταν έτσι, ομολογώ ότι προχωρώντας την ανάγνωση, όταν έφτασα προς το τέλος και κατάλαβα ότι περί αυτού επρόκειτο πράγματι, καθηλώθηκα στον καναπέ, ευχόμενη να μην άκουγα τον παραμικρό θόρυβο, κι αν ακόμα μου χτυπούσαν το κουδούνι δεν θα άνοιγα.

Οι σκληρές περιγραφές του βιβλίου κορυφώνονται στις τελευταίες σελίδες, κι αν κάποιος  έχει διερωτηθεί γιατί ένας τίτλος που παραπέμπει σε θάλασσα, σε βυθό, σε κατάδυση, να έχει στο εξώφυλλο ένα τρωκτικό, ας διαβάσει το βιβλίο και αν έχει γερά νεύρα θα αντέξει την τρομακτική έκρηξη που θα του συμβεί.

To βιβλίο το τελειώνεις σε λίγες ώρες, αλλά το μετά διαρκεί πολύ περισσότερο. Μέρες. Σου γεννά ένα σωρό συναισθήματα με πρωταρχικό το θυμό και την αηδία για το ανθρώπινο είδος και κάπου μπορεί και να αμφιβάλλεις για το αληθές της αφήγησης, αλλά ναι, αυτό ήταν κάτι που το συνέλαβε (μάλλον κατά τον Μεσαίωνα) ανθρώπινος εγκέφαλος.

Δεν σ' αφήνει ανάσα να πάρεις, οι σελίδες βγάζουν ανατριχίλα και ένταση, που λες δεν είναι δυνατόν, κι όμως...
Δεν μπορώ να πω "αυτό το βιβλίο μου άρεσε" ή "δεν μου άρεσε". Εδώ πρόκειται για κάτι άλλο. Δεν γίνεται να σου αρέσει αυτό που διαβάζεις, αλλά σου αρέσει ο συγγραφέας,  χωρίς να τον γνωρίζεις προσωπικά. Τον συγχαίρεις, τον κατανοείς. Δεν έγραψε κάτι απλό, κάτι αστυνομικό, κάτι σύνηθες. Εδώ το νουάρ παίρνει αποχρώσεις από το σκότος και τη βία, τη φρίκη και τη θηριωδία, το ζόφο και την παρανόηση.


Δεν στέκομαι στην ιστορία  και τι ψάχνει ο Κρις Πάπας, ο ντετέκτιβ και τι συμβαίνει κατά την παρακολούθηση μιας γυναίκας. Μια συγκλονιστική πλοκή μπορεί να ξεκινά από μια καθόλου συγκλονιστική ιστορία, αλλά η γλώσσα, άκρως λογοτεχνική, κάνει τη γραφή συγκλονιστική. Ο Μίνως Ευσταθιάδης είναι λογοτέχνης. 




Διαβάζοντας και προχωρώντας προς την τελευταία σελίδα, καταλαβαίνεις ότι εδώ δεν έχει να κάνει με το να μάθεις τελικά τι γίνεται, κι αν ακόμα το μαντέψεις, όπως εγώ, τότε το διαβάζεις με ακόμα μεγαλύτερο τρόμο.  Κλείνοντας την τελευταία σελίδα, ξανακοιτάζεις το εξώφυλλο και πια δεν το βλέπεις με την ίδια ματιά όπως το πρωτοείδες.  Ο τυφλοπόντικας δεν είναι πλέον ο ίδιος.  Σε τρομάζει. Ανατριχιάζεις στην όψη του. 

Εδώ δεν σε τρώει η αγωνία για να ανακαλύψεις τον δολοφόνο ή κάτι άλλο. Εδώ ανακαλύπτεις τη γραφή, την τόλμη, τον συγκλονισμό, την έκπληξη. Γιατί να φτάνει ως την άκρη του παράλογου, της τρέλας και του σαδισμού ο ανθρώπινος νους; Γιατί η ανθρωπότητα εγκληματεί με τον πιο αποτρόπαιο τρόπο; Γιατί ο πόνος να είναι το ζητούμενο; Γιατί όλα αυτά;
Γιατί να το διαβάσετε αυτό το βιβλίο; Απλά διαβάστε το. 

Κ.Μ

Σάββατο, 26 Ιανουαρίου 2019

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ
                                                                             
       
"Γιατί κάθε φορά που σκέφτομαι
ότι μπορεί να πεθάνεις
με πηγαίνεις πίσω
στην παιδική σου ηλικία;"

Ποίηση, ποιητική φόρμα, πρόζα σε ποίηση, ποίηση σε πρόζα; 
Όπως κι αν είναι, όσοι έχουμε χάσει τη μητέρα μας, δεν μπορεί να μην μας αγγίξει βαθιά αυτό το βιβλίο της Έρσης Σωτηροπούλου.

 Η αρχή του τέλους για τη μαμά μας, τι είναι για εμάς;
Όταν το νιώθει και το νιώθουμε κι εμείς ότι όπου να' ναι θα φύγει και θα μας αφήσει, γιατί υπάρχει η ανάγκη για τις στιγμές του αποχαιρετισμού, του απολογισμού, των αναμνήσεων, των τύψεων;... 
Και πώς θα τις βιώσουμε αυτές τις στιγμές;


Είναι κάτι φρικτό ο θάνατος; Θα την ταλαιπωρήσει, θα την τρομάξει;


"Μαμά μη φοβάσαι".

  Βλέποντας τη μαμά να υποφέρει, υποφέρεις κι εσύ, το παιδί της, γιατί η τελική ευθεία είναι βασανιστική και για σένα.

Ο πνιγμός συμβαίνει και στις δυο. Πνίγεσαι μαζί της στη θάλασσα, ναυαγείς, δεν αντέχεις.

Γίνεσαι ο άγγελος φύλακας, την προσέχεις και κυρίως την καταλαβαίνεις.

"Δεν ήθελα να γίνω γιαγιά.
Ήθελα να φλερτάρω".
  

Η μητέρα - ναυγός σε παρασέρνει στο βυθό.

"Να κοιμηθείς μαζί της μια νύχτα".

Την λυπάσαι, την συμπονείς, την συγχωρείς!

Η ασθένεια που καταβάλλει και το τέλος που καλπάζει σε τραυματίζουν, σε σφάζουν.

"Ένα γερασμένο σώμα που κανείς δεν το χαϊδεύει πια". 

Η απώλεια του γονιού, η κατάρρευση , η ανημποριά του να κάνεις κάτι ώστε να ανατρέψεις την πορεία του θανάτου, σε στιγματίζουν και μένεις απαθής να παρακολουθείς το βύθισμα. 

"Ένα κομμάτι αποσπάται από τη μητέρα".

Κ.Μ